Ang Pang-Ugnay: Mga Pang-Ukol Para sa Ikaapat na Baitang

     Mahilig manood ng palabas si Bobby hanggang alas-dose nang gabi kaya lagi siyang inaantok sa klase.
     Dahil sa lagi siyang inaantok, hindi niya magawang gawin ang mga aralin nang maayos.
Kinalaunan, bumagsak siya sa lahat ng kanyang asignatura.
     Batay sa kwento, mainam magkaroon ng sapat na oras ng pagtulog upang maging alerto sa klase at maging matagumpay sa buhay. 

Pang-Ugnay: Pang-angkop

Tingnan ang mga grupo ng salita sa baba:

            matamis saging    matalino bata

Sa Filipino, ang mga salitang ito ay ipinagdurogtong ng pang-angkop. 

Alamin ang mga Pang-Ugnay: Pangatnig

 Anong salita ang nag-uugnay ng mga salita, parirala, sugnay , o pangungusap?

Ang Pangunahing Kaalaman Tungkol sa Pang-Uri

Alam mo ba kung anong salita ang  ginagamit natin upang ilarawan o bigyang-turing ang mga pangngalan o panghalip?

Uri ng Pang-abay: Panlunan

Maari ninyong basahin ang  Uri ng Pang-abay: Pamaraan at Pamanahon upang malaman ang iba pang uri ng pang-abay. 

Ang Pang-abay

Ang pang-abay ay naglalarawan ng sa pandiwa, pang-uri, o sa kapwa pang-abay. 

Pagsasanay: Hugnayang Pangungusap

Ang hugnayang pangungusap ay binubuo ng isang sugnay na makapag-iisa at isang sugnay na di makapag-iisa. 

Ang mga pangatnig na nag-uugnay sa dalawang klaseng sugnay ay ang mga sumusunod:

Pagsasanay: Tambalang Pangungusap

Pagsasanay: Payak na Pangungusap

Ang payak na pangungusap ay may iba't ibang anyo. 

Iba't Ibang Uri ng Pangungusap Ayon sa Kayarian

Ang paggamit ng iba't ibang uri ng mga pangungusap ay nakatutulong sa epektibong pagsusulat.

Ang mga ito ay:

Iba't Ibang Uri ng Pangungusap Ayon sa Gamit

Mga Aspekto ng Pandiwa

1.Pangnagdaan / Naganap / Perpektibo
- ang salitang kilos ay nangyari na

   Mga salitang palatandaan sa aspektong pangnagdaan:

     kanina
     kahapon
     noon
     kagabi


2. Pangkasalukuyan/ Nagaganap/ Imperpektibo
- ang kilos o pandiwa ay kasalukuyang nagaganap o nangyayari o palagin ginawaga.

   Mga salitang palatandaan sa aspektong pangkasalukuyan:

     ngayon
     palagi
     araw-araw
     taun-taon
     madalas


3. Panghinaharap/ Magaganap/  Kontemplatibo
- ang kilos o pandiwa ay hindi pa nangyayari. Ito ay magaganap o mangyayari sa hinaharap.

   Mga salitang palatandaan sa aspektong panghinaharap:

     bukas
     sa susunod na araw, buwan, taon
     mamaya

Mga halimbawa:

Salitang Kilos	Pangnagdaan/ Naganap/ Perpektibo	Pangkasalukuyan/ Nagaganap/ Imperpektibo	Panghinaharap/ Magaganap/
			Kontemplatibo
awit	umawit	umaawit	aawitin
basa	binasa	binabasa	babasahin
bigay	ibinigay	ibinibigay	ibibigay
bilang	binilang	binibilang	bibilangin
dagdag	dinagdagan	dinadagdagan	dadagdagan
gapang	gumapang	gumagapang	gagapang
gawa	gumawa	gumagawa	gagawa
hanap	hinanap	hinahanap	hahanapin
hanga	humanga	humahanga	hahanga
hinga	huminga	humihinga	hihinga
hingi	humingi	humihingi	hihingi
hiram	hiniram	hinihiram	hihiramin
kilos	kumilos	kumikilos	kikilos
kita	kumita	kumikita	kikita
kulay	kulayan	kinukulayan	kukulayan
laba	naglaba	naglalaba	maglalaba
lakad	naglakad	naglalakad	maglalakad
luto	nagluto	nagluluto	magluluto
payo	pinayuhan	pinapayuhan	papayuhan
puno	pinuno	pinupuno	pupunuin
sabi	sinabi	sinasabi	sasabihin
sagot	sumagot	sumasagot	sasagot
sakit	sumakit	sumasakit	sasakit
sang-ayon	sumang-ayon	sumasang-ayon	sasang-ayon
sira	isinara	isinasara	isasara
takbo	tumakbo	tumatakbo	tatakbo
takot	tinakot	tinatakot	tatakutin
tanggap	natanggap	natatanggap	matatanggap
tapon	itinapon	itinatapon	itatapon

Nagagamit ang Iba't Ibang Uri ng Panghalip: Panao, Pamatlig, at Pananong

Layunin: Nagagamit ang iba't ibang uri ng panghalip.

Sa araling ito, pagtutuunan natin ng pansin ang tatlong uri ng panghalip: panghalip panao, panghalip na pamatlig, at panghalip na pananong.

Panghalip Panao    

Ang ipinapalit sa ngalan ng tao ay panghalip panao. 

Ang mga panghalip panao ay:

ako, akin, ko

siya, sila

kita, kata

tayo, kami, natin, naming, atin, amin

ikaw, ka

Panghalip na Pamatlig (Demonstrative Pronoun) 

Ang salitang ginagamit para ipalit sa pangngalang tumutukoy sa isang lugar kung saan ang isa ang pangngalan.

Kung ang isang pangngalan ay malapit sa nagsasalita ginagamit ang ito, heto, dito. 

Kung ang isang pangngalan ay malapit sa kausap ginagamit ang iyan, hayan, diyan.

Kung ang isang pangngalan ay malapit sa kausap ginagamit ang iyon, hayun, doon.

Panghalip na Pananong

Ang Pahayag: Katotohan o Opinyon?

Layunin: Nasusuri kung opinyon o katotohanan ang isang pahayag.

          Araw-araw, maraming impormasyon tungkol sa iba't ibang bagay ang nababasa natin sa pahayagan, sa Internet, sa mga aklat, o naririnig mula sa mga programa sa radyo o telebisyon. 

          Mainam na malaman natin kung ang isang pahayag ay isang katotohanan o opinyon. 

        =*=*=* =*=*=*

          Halimbawa: 

Mga Salitang Magkapareho ang Baybay Ngunit Magkaiba ang Diin

Layunin: Natutukoy kahulugan ng mga salita na magkapareho ang baybay ngunit magkaiba ang diin.

May mga salita na magkapareho ang baybay ngunit magkaiba ang diin. 

-*-*-*-*-*-*-*-*

aso - isang uri ng hayop

asó- usok 

-*-*-*-*-*-*-*-*

Ang Iba't Ibang Gamit ng Pangngalan

Ang pangngalan ay may iba't ibang gamit. 

1. Simuno o Paksa - Ang pinag-uusapan sa pangungusap ay ang paksa nito. Halimbawa:  Ang cellphone ay  isang device na ginagamit pantawag. 
2. Kaganapang Pansimuno- Ang pangngalang kaganapang pansimuno ay nagsasabi tungkol sa simuno.  Halimbawa: Ang Nokia 3310 ay isang cellphone. 
3. Layon ng pang-ukol=  pangngalang matatagpuan pagkatapos ng isang pang-ukol. Halimbawa: Ang lalagyan na ito ay para sa cellphone. 
4. Layon ng pandiwa-  pangngalang tumatanggap o pinaglalaanan ng kilos ng pandiwa. Halimbawa: Si Marisa ay bumili ng cellphone. 

Isulat kung ano ang gamit ng pangngalan sa bawat pangungusap. 

__________________ 1.  Si Benjamin David ay isang Aleman.

___________________2. Napapagod na siyang bumiyahe papunta sa opisina dahil sa trapik kaya napagdesisyunan niya na lumangoy papunta sa trabaho.

___________________3. Ang ilog ay malapit sa kanilang opisina.

___________________4. Siya ay nagdala ng waterproof bag kung saan iniligay niya ang kanyang laptop, mobile phone, at damit. 

___________________5. Ayon kay Ginoong David, bago lumangoy, tinitingnan muna niya kung tama lang ang temperatura ng tubig sa ilog.

Payak na Simuno at Panaguri

Ang pangungusap ay binubuo ng simuno at panaguri.

Ang payak na simuno ay isang pangngalan o panghalip na tumutukoy sa pinag-uusapan sa pangungusap.


Ang payak na panaguri ay isang salita na nagsasabi kung ano ang ginagawa ng paksa o kung ano ito.

Halimbawa:

Ang rosas ay mahalimuyak.

Ang salitang "rosas" ang siyang payak na simuno ng pangungusap.

Ang salitang "mahalimuyak" ay ang payak na panaguri.



Basahin nang mabuti ang mga pangungusap.


1. Ang pamilya ay nakatira sa bukid.
2. Ang mga bata ay naglalaro sa dalampasigan.

1. Ang bunsong anak ng pamilya ay masipag.
2. Si Mang Tomas ay nagsasaka sa bukid.
3. Nagluluto ng hapunan si Aling Maria.



1. pamilya, nakatira
2. ang mga bata, naglalaro
3. bunsong anak, masipag
4. Mang Tomas, nagsasaka
5. Aling Maria, nagluluto



Pagsasanay: Salungguhitan ang payak na simuno at kahunan ang payak na panaguri.


1. Natulog ang bata nang mahimbing.
2. Ang Pilipinas ay binubuo ng mahigit pitung libong isla.
3. Tahimik ang mga mag-aaral sa pagbabasa ng aklat.
4. Si Ginoong Martinez ay nagtratrabaho sa Lungsod ng Makati.
5. Ang gatas ay masustansiya.
6. Ang araw ay sumisikat sa silangan.
7. Gumagawa ng bangka ang mga mangingisda.
8. Si Nida at Ramon ay magkakapatid.
9. Nagdala ako ng isang dosenang mangga para sa aking pinsan.
10. Nanonood si Mang Ricardo ng balita gabi-gabi.


Related Post: Pagsasanay: Payak na Pangungusap